Suma Ágora

A Biblioteca Ágora, cos barrios da súa contorna

“Libros Viventes consolídase como proposta de intervención sociocultural para a mocidade”

“Ao meu bisavó, mesmo antes xa da ditadura de Franco e como a moitos galegos e galegas durante séculos, obrigárono a trocar o seu apelido”. Telmo Celeiro compartindo a súa historia de vida na biblioteca.

Autoestima, cohesión social, mocidade, diálogo e descuberta son algunhas das claves que a Asociación Galega de Profesionais da Xestión Cultural (AGPXC) viu no proxecto Libros Viventes da Biblioteca Ágora para incluílo en 2018 no Banco Galego de Boas Prácticas en Xestión cultural. Daquela, fomos seleccionadas entre unha escolma de cen propostas iniciais e a consulta en Galicia a máis de 400 persoas do sector.
Agora en 2026, volvemos ocupar un oco no que coñecernos e recoñecernos na Intervención Sociocultural, ao ser incluída a iniciativa no Manual para Políticas Culturais Locais da Área de Cultura da Deputación da Coruña.

Nas sesións previas de explicación da proposta ao alumnado do IES Agra do Orzán

Escribir desde a experiencia de quen coordina Libros Viventes desde hai máis de catorce anos, leva a pensar de inmediato no intenso camiño andado durante todo este tempo. Máis de 50 persoas-libro abriron páxinas íntimas das súas vidas para máis de 1.000 alumnos e alumnas dos centros de ensino medio da nosa contorna. Todas elas e eles, libros viventes do noso programa, foron persoas xenerosas que compartiron con nós as súas historias de vida. Con orixes, traxectorias, realidades e perfís moi diferentes, en todos os casos resultaron fundamentais para o programa polo valor dos encontros que fixeron posibles. E ademais, non o esquezamos, porque axudaron a que moitas persoas, adultas e mozas, entrasen por vez primeira nunha biblioteca municipal.

As enquisas de avaliación entre as persoas participantes nesta edición (57 mozos e mozas) concluíron que o 94% valorou a proposta como  boa (47%) ou moi boa (47%) para o alumnado de secundaria.

Libros Viventes comezou a xestarse seguindo o ronsel da iniciativa bibliotecas humanas Nacidas en Copenhague en 1993, da man de Ronni Abergel na ONG Stop the Violence, xurdiron como un movemento que procuraba incentivar o diálogo e o entendemento a través do intercambio de coñecementos e de experiencias entre persoas mozas. Cando comezamos co proxecto na Biblioteca Ágora, no ano 2012, tomamos como inspiración unha Human Library que, desde finais dos anos noventa, xa fora adaptándose e evolucionando en diferentes territorios europeos e internacionais.

De esquerda a dereita, detalle do Manual para Políticas Culturais Locais e sesión con Manoli Pérez Ojén: “Cando as monxas souberon que era nai solteira ofrecéronme deixar a nena en adopción“.

En Galicia, o primeiro proxecto que seguiu esta estela desenvolveuno a Asociación Xandobela, unha ben interesante iniciativa de educación non formal e dinamización sociocultural, xa desaparecida, que puxo en marcha esta primeira experiencia galega no Museo Verbum de Vigo. Coñecín e tomei contacto con este proxecto, no seu día, a través da Asociación pola Recuperación da Memoria Histórica desa cidade. E anos máis tarde, desde a Rede Municipal de Bibliotecas da Coruña, collemos o testemuño e adaptamos a iniciativa Human Library á nosa realidade e necesidades, incorporando á proposta a colaboración e participación directa nela da comunidade educativa.

AS PERSOAS PROTAGONISTAS DESTA EDICIÓN

De esquerda a dereita e de arriba abaixo, Manoli Pérez Ojén. Familiar de represaliados e nai solteira na ditadura franquista. Nekane Fernández Santos. Actriz, Psicóloga e Doutora en Teatro e Expresión Corporal. Telmo Celeiro Vázquez. Adestrador, psicólogo e propietario da Ártabros CrossFit e Jacobo Caruncho Pérez. Xornalista, doente de esclerose e participante no Club de Lectura QUEERuña.
Para saber máis das persoas protagonistas, pincha en cada unha das imaxes.
“Vou morrer? Vou quedar nunha cadeira de rodas? Foron as primeiras preguntas que, con 27 anos, lle fixen á neuróloga. Co tempo aprendín que a Esclerose Múltiple non me define: é o que teño, non o que son. Pero son moitas outras cousas as que me definen. Porque a da EM non foi a miña única saída do armario. Durante a universidade decidín mostrarme como homosexual.” Testemuña de Jacobo Caruncho que aparece na imaxe xunto ao alumnado que escolleu a súa historia de vida.

Pechamos este destacado coas palabras de Xavier Campos —xestor cultural e asesor da Área de Cultura na Deputación da Coruñacitadas no preámbulo do Manual para políticas culturais locais.

“A cultura non é un luxo, nin un adorno: é a infraestrutura invisible que sostén unha sociedade viva. Liberdade, convivencia e identidade fronte á uniformización global, á rutina e á substitución da vida polo consumo. Palabras de orde, vistas ou lidas nalgures: queremos pobo, non decorado; queremos vivir, non só sobrevivir.”

Desde as bibliotecas municipais agardamos seguir sendo espazos de vida e cultura compartida; con Libros Viventes isto xa é unha realidade.

Acerca de evavieites

Descoñecido's avatar
Bibliotecaria. Creo na biblioteca como experiencia social positiva. Un espazo para todo o mundo e o que implica en calquera contexto: prosperidade para todas as persoas.

Deixar un comentario