“Un dos momentos máis especiais da Artabros Crossfit foi a viraxe lingüística cara ao galego”
Como cada 21 de febreiro, desde as Bibliotecas Municipais da Coruña poñemos en valor o Dia da Lingua Propia ou Día Internacional da Lingua Materna, co obxectivo de promover a diversidade lingüística, aeducación multilingüe e o recoñecemento das linguas nativas.
O emprego de Día da Lingua Propia, no canto de lingua materna, busca desmitificar a carga romántica da “maternidade” na linguaxe, explorando a complexidade de como se adquiren e viven as linguas en contextos de desigualdade, ao tempo que cuestiona a carga de xénero do termo, sinalando que confina a responsabilidade da linguaxe ao ámbito privado e de coidado feminino espertando a reflexión sobre se a lingua é a da nai ou a da contorna.
Para destacar a importancia da lingua na identidade e na cultura, máis aló da filiación coa figura materna, na sección de Conversas Con… do blog Suma Ágora falamos con Telmo Celeiro Vázquez, veciño do barrio, adestrador, psicólogo e propietario da Ártabros CrossFit, primeiro espazo da Coruña en impartir esta disciplina protagonista dunha viraxe lingüística cara ao galego.
TELMO CELEIRO VÁZQUEZ
Nacín en 1989 e medrei entre Elviña, Monelos e A Zapateira. No 2007 marchei para Santiago estudar Psicoloxía, co propósito de aprender máis sobre a mente humana e o desexo de me especializar no eido clínico da psicoterapia e ser así de axuda para outras persoas. No en tanto, en 2012, namentres realizaba as prácticas da carreira, comecei a me formar como adestrador de CrossFit. Fundei a Ártabros CrossFit no 2014 e nesta altura, compaxino ambas disciplinas facendo parte da Unidade Venres Clínicos, dispositivo de atención psicolóxica e de investigación da Universidade de Santiago de Compostela e coordinando o devandito centro deportivo.
Ártabros CrossFit
O noso desexo é, dende que abrimos até que fechamos, facer que toda persoa que entra pola porta desfrute da mellor hora do seu día. Todo vira arredor de promovermos a saúde das persoas que nos depositan a súa confianza, xerarmos relacións interpersoais positivas e que a experiencia de pertencer á nosa comunidade vaia mesmo alén do deportivo. A día de hoxe, podo dicir que unha parte importante das miñas amizades e relacións significativas son froito de Ártabros, sendo o CrossFit un punto máis de unión entre todo o que partillamos.
“Un dos eventos canónicos na coordinación do centro veu determinada pola viraxe lingüística cara ao galego. Nun centro coma o noso, en que moitos son os países e culturas que teñen representación, ao feito de utilizarmos exclusivamente a nosa lingua en toda comunicación escrita, súmase que a maioría da equipa realiza o seu labor profesional no idioma de noso, malia que hai só 3 anos o dominio do castelán era absoluto“
Unir deporte e lingua é pouco habitual. En primeiro lugar, por unha inercia imperante que, infelizmente, empurra a que se lle dea prioridade ao castelán sen ningún tipo de reflexión arredor das consecuencias disto. En segundo lugar, polas políticas linguófobas que, dende o 2009, están a imperar por parte dos gobernos da Xunta. En terceiro lugar, o fracaso da normalización lingüística nas universidades galegas, entidades que están a fallar na súa función de formar o alumnado para ser quen de levar a cabo a súa práctica profesional na lingua propia. Con esta base, é máis difícil mudar a situación e normalizar o seu uso, mais é posíbel e animo moito a facelo. A disposición da inmensa totalidade da poboación galega é positiva e apreciativa cara á nosa lingua e cultura, polo que a súa solución é algo que nos atinxe a todas nós.
SON NEOFALANTE
A chamada a ser galego-falante “a tempo completo”, veu determinada por unha conciencia de xustiza histórica e a fonda vontade de vivir na nosa lingua propia. Na realidade, foi un camiño ao longo do tempo, mais o momento de activación tivo lugar durante a gravación dun podcast cun bo amigo meu que é catalán. Durante a mesma, preguntoume se impartiamos as aulas en galego e, pobre de min, respondín que “poucas, por non dicir case ningunha, porque na Coruña a xente fala pouco galego”. Segundo me escoitaba, decateime do ignorante e obtuso da miña resposta. Quen vai falar o noso idioma, senón o facemos nós? Polo que, os tempos foron chegados, e decidín comezar esta andaina da que foi, alén de dúbida calquera, a miña mellor decisión até a data: darlle sentido á miña vida en galego.
Outro exemplo disto ten a ver coa historia familiar e a necesidade de restaurar o meu apelido. Ao meu bisavó, mesmo antes xa da ditadura de Franco e como a moitos galegos e galegas durante séculos, obrigárono a trocar o seu apelido. A súa familia apelidábase Celeiro, palabra nosa onde as haxa, mais nunha viraxe máis da historia castelanizante, no rexistro mudáronllo a “Cillero”.
Galeguizar os nosos nomes e apelidos tamén é un acto de xustiza e reforzo da identidade.
DAS PREFERENCIAS DE TELMO
Aínda que nos meus estantes se atopan multitude de libros de variados xéneros, no entanto, ocupan un lugar especial a literatura latina (unha das miñas maiores paixóns é o estudo do latín), a novela histórica, así como manuais de psicoloxía. Sexa como for, algunhas das miñas escritoras e escritores favoritos non entran dentro deses marcos.
UN FILME: Past Lives de Celine Song.
UN LIBRO: Avelaíñas Eléctricas de Sica Romero.
UNHA CANCIÓN: O Noso Tempo de Hugo Guezeta.
UN LUGAR: Unha casiña branca na mariña entre os loureiros.
UNHA INQUEDANZA: A normalización da diglosia.
UN DESEXO: Unha Galiza coa súa identidade sempre forte e vizosa, chea de persoas orgullosas de vivir e camiñar polo mundo como o que somos, galegas e galegos cunha cultura e lingua de noso.
UN PECADO: As bolachas Príncipe…
UNHA COMIDA: Shepherd’s pie.
Grazas Telmo!
Por compartir as túas reflexións e experiencias persoais, por destacar a importancia da lingua na identidade e cultura galega e por facer parte da nosa biblioteca humana na vindeira edición de Libros Viventes.
Foi un pracer! Até pronto!
Acerca de evavieites
Suma Ágora 