“O 28X lémbranos que estamos vives a pesar das innumerables violencias do aparato de estado binario”
“Paréceme imprescindiblenon esquecer, entre desfile e desfile, que estamos aquí para denunciar e desmantelar o Aparello Estado Binario que nos fixo odiarnos, traumatizounos e fíxonos crer que non eramos suficientes“
O Día Internacional do Orgullo LGBT —tamén coñecido como Día Internacional do Orgullo— é unha data para lembrar o punto de inflexión que supuxo para a comunidade LGBTQ+ os disturbios de Stonewal (Nova York) de 1969. Cada 28 de xuño ábrese espazo para ser catalizador do movemento polos dereitos da comunidade LGBTQ+, tomando como base aquela primeira marcha en 1970.
Coa finalidade de destacar esta data que vindica e reafirma o sentimento de orgullo de todas as orientacións sexuais e identidades de xénero, falamos na sección de conversas conSore Vega Sandín, psicólogue non binarie especializade en acompañamento a persoas trans e xéneros expandidos.
UN POUCO DE HISTORIAPERSOAL
“Desde o meu punto de vista o 28X, máis aló de desfiles, discursos institucionais e arcos da vella orgullosos, lémbranos que estamos vives a pesar das innumerables violencias do aparello de estado binario e institucional“.
Nacín hai 57 anos en Barakaldo, Bizkaia. Asignade muller ao nacer e asignade heterosexual por defecto. Durante os meus primeiros 18 anos, medrei nunha familia obreira migrante procedente de Castela. Teño un irmán un ano maior e unha irmá un ano menor, o que me posiciona familiarmente nun centro incómodo. Creo que é desde ese lugar apertado que empezo a buscar liñas de fuga.
De Astrabudua a Barcelona
O primeiro desprazamento importante que recordo é a viaxe iniciática de Astrabudua -un barrio obreiro das aforas de Bilbo- a Barcelona. Alí embárcome no movemento feminista radical novo. Foron os meus primeiros contactos con grupos de lesbianas e gais. Foron anos de facer comunidade, de reflexionar e cuestionar o sistema patriarcal e a heteronormatividade, tamén desde a festa reivindicativa.
Matricúlome en Psicoloxía na Universidade Autónoma de Barcelona onde contacto cun incipiente grupo feminista da universidade. Coñezo, nese contexto, á que será a miña directora de tese doutoral 30 anos despois, Margot Pujal.
A miña mentalidade aberta á non normatividade levoume no 2007 a vivir o movemento posporno en Barcelona -manifiestación artística, política que busca reformular a pornografía, a sexualidade e o sistema normativo- nun momento onde Paul Preciado tiña a súa sede de operacións na cidade condal. Neste período tomo contacto co movemento queer e o meu cerebro expándese.
Na miña procura por unir activismo e profesión, achégome a Enfemme, un lugar refuxio para persoas travestis que exploran as súas feminidades. Poño en marcha encontros grupais para compartir as vivencias das socias do emblemático club social barcelonés. Durante esta época achégome ao activismo trans e participo nos cabarets trans que se fan cada ano co obxectivo de promocionar a cultura trans en Barcelona.
Unha das accións que considero fundamentais para a transformación social é a de crear alianzas cos diferentes movementos activistas da cidade e, en especial, aqueles que traballan pola saúde das persoas do colectivo.
“Sigo profundando na unión entre activismo e profesión e poñemos en marcha, xunto coa miña compañeira de profesión Diana Zapata, os grupos terapéuticos para persoas trans no Casal Lambda –asociación polos dereitos das persoas LGTBI-“.
“O psicolóxico é político”
En novembro de 2017, apróbase en Cataluña un novo modelo público despatoloxizador de atención á saúde das persoas trans. As presións dun colectivo trans organizado baixo “A Plataforma Transforma a Salut” -espazo de loita e reivindicación trans por un modelo de saúde pública despatoloxizador– fai posible un cambio de mirada cara á saúde trans nesa comunidade.
Un activismo trans concienciado e disposto a pelexar pola súa autodeterminación e autonomía no que á súa saúde se refire. A loita pretende acabar cun modelo biomédico que mira a diversidade baixo códigos e síntomas sacados do DSM. Unha utopía que, grazas a pensar que era posible, converteuse en realidade.
“O meu activismo e actividade profesional como psicoterapeuta centrábase en demostrar que a psicoterapia podía ser transpositiva e unha ferramenta afirmativa clave nos procesos de transición das persoas que o precisaban.”
Levo máis de vinte anos acompañando procesos de cambio psicolóxico. Podería asegurar, con sólida convicción proveniente dunha evidencia baseada na práctica e nunha copiosa lectura crítica, que o espazo intersubxectivo terapéutico pode converterse nun encontro revolucionario con profundo calado social, non só persoal, que por suposto tamén o é.
Foron as reflexións ao redor do meu rol como profesional as que impulsaron os primeiros pasos da miña tese doutoral, que se traduciron en obxectivos de investigación sobre os procesos subxectivos non binarios, a multiplicidade de resistencias ao mundo binario e o impacto na transformación social que estes movementos provocan. Recentemente publiquei a tese en formato de libro electrónico co nome: Mundos non binarios. Rompendo os mandatos de xénero.
Gustaríame que o 28X fose un día para interpelarnos polo que seguimos necesitando como sociedade para convivir coa diferenza sen convertela en outredade.
Desde o meu punto de vista, un cambio revolucionarionon será tal senón inclúe ás persoas trans, maricas, pobres, racializadas, discapacitadas, neurodiverxentes e disidentes. Paréceme imprescindiblenon esquecer, entre desfile e desfile, que estamos aquí para denunciar e desmantelar o Aparello Estado Binario que nos fixo odiarnos, traumatizounos e fíxonos crer que non eramos suficientes.
Bibliotecaria. Creo na biblioteca como experiencia social positiva. Un espazo para todo o mundo e o que implica en calquera contexto: prosperidade para todas as persoas.
Suma Ágora 